Column: Het sluipende gevaar

Afgelopen woensdag maakte Nederland een nieuwe fase mee in het sluipende gevaar van de opkomst van extreem rechts. Geert Wilders deed iets ongehoords. Tijdens de verkiezingsavond herhaalde hij zijn uitspraak uit de verkiezingscampagne: we willen minder Marokkanen. De uitspraak tijdens de campagne zelf leidde niet tot grote protesten buiten de gebruikelijke afwijzingen van de critici van Wilders. De wijze waarop tijdens de verkiezingsavond zijn publiek reageerde door te scanderen 'minder Marokkanen' was schokkend, omdat het herinnerde aan nazi-bijeenkomsten in de jaren dertig waar massa’s Duitsers op partij-bijeenkomsten leuzen riepen tegen Joden.

Het is begrijpelijk dat sommige Surinamers en Antillianen in Nederland overwegen om terug te keren naar hun geboorteland. Want de kritiek op Wilders heeft een hypocriet element. Waarom? Omdat de techniek die hij gebruikt breed gedeeld wordt door de meeste politieke partijen in Nederland en Europa. Wat houdt die techniek in? Simpel: koppel negatieve sociale kenmerken aan een etnische groep waardoor je de etnische groep criminaliseert. Als je dan beleid gaat maken, krijg je horrorscenario’s.

Ik zal de redenatie met een voorbeeld uitleggen. Uit de statistieken blijkt dat Marokkanen in Nederland in vergelijking met witte Nederlanders vaker betrokken zijn bij kleine criminaliteit (overvallen, diefstallen etc). Dat gold voor Surinamers in Nederland in de jaren zeventig. In Suriname wordt dat van Marrons gezegd, maar ik heb er geen statistieken over gezien.
Laten we ervan uitgaan dat de statistieken kloppen. De niet-realistische analyse legt die cijfers uit aan de hand van een analyse van sociale processen. Criminaliteit heeft sociale oorzaken. Als die sociale problemen veel voorkomen bij een bepaalde etnische groep dan kan dat leiden tot een bepaald cultureel gedrag, maar dat verandert de aard van de oorzaak niet. Als je criminaliteit wilt bestrijden, zoek je naar oplossingen voor de sociale problemen.

Als je de sociale problemen gaat koppelen aan etniciteit en de oorzaak in de etnische groep zoekt, dan ontstaat er een gevaarlijke logica bij de ontwikkeling van beleid. Het beleid van de overheid wordt racistisch. Er ontstaan horror-scenario’s die je niet voor mogelijk houdt. Het beleid gaat zich richten tegen een etnische groep.

De nazi’s hebben in de jaren dertig de sociale problemen van de Duitsers geweven aan een etnische groep, de Joden. De oplossing was de Endlösing, de definitieve oplossing van het Jodenvraagstuk. Dat waren de vernietigingskampen.
Voor 11 september was het volgende horrorscenario ondenkbaar: de CIA stuurt een team naar een islamitisch land, kidnapt moslims, brengt ze naar een door de VS bezet gedeelte van Cuba (Guantanamo) en houdt ze vast zonder enige vorm van proces. Iedereen zou voor 11 september zeggen dat dit tegen alle vormen van rechtspraak in gaat en onmogelijk zou zijn. Het is al jaren realiteit en de protesten hiertegen hoor je nauwelijks.

Afgelopen weekend was ik in London op uitnodiging van de Universiteit van Coimbra die een internationaal project uitvoert dat door de Wetenschappelijke Raad van Europa word gefinancierd. Het gaat over de dekolonisatie van het internationaal recht. Houria Bouteldja van Frankrijk vertelde wat voor horrorscenario’s in het dagelijks leven van moslimvrouwen zich afspelen zonder enige protest van de zijde van witte Fransen. Moslimkinderen mogen geen hoofddoek op school dragen. Maar hun moeder is het verboden om met een hoofddoek op het schoolterrein te verschijnen. Waar witte moeders met hun kinderen gewoon door de schoolpoort gaan om hun kinderen de school in te brengen, moeten zij buiten de poort staan en daar afscheid nemen van hun kinderen of hun kinderen daar opwachten als ze van school komen.
In Frankrijk heb je particuliere kinderopvang. Een kinderoppas moet gediplomeerd zijn en thuis faciliteiten hebben om kinderen op te vangen. Die faciliteiten worden door de overheid gecontroleerd. Houria vertelde over gevallen waarbij de controleur het huis binnengaat van een moslima die kinderopvang heeft en aan de muur een spreuk ziet hangen zoals in veel moslimhuizen staat: Allah is groot. Haar kinderopvang werd gesloten.
Een andere vrouw had een fauteuil uit Marokko zonder enige tekst in haar kamer, maar het zag er heel Arabisch uit. Haar dagopvang werd gesloten want de fauteuil was een inbreuk op de scheiding van kerk en staat. Dit is realiteit van moslims in Frankrijk.

Arzu Merali is een jurist van de Islamic Human Rights Commission die in Engeland juridische bijstand aan moslims verleent. Ze vertelt me over een discussie die de burgemeester van London heeft aangekaart om kinderen van ouders die verdacht worden van terrorisme uit dat gezin weg te halen en bij Britse ouders te plaatsen om hun geest te deprogrammeren. In Engeland is er een discussie om moslims die verdacht worden van terrorisme statenloos te maken, dus hun paspoort te ontnemen en ze het land uit te zetten zonder dat je een proces hoeft te voeren. Dit zijn plannen, maar ze kunnen morgen realiteit worden.

Een Hollywood film heeft een scenario bedacht voor een film getiteld 'The Siege'. Na terroristische bomaanslagen in New York wordt de noodtoestand uitgeroepen en het leger grijpt in. Moslimjongeren worden massaal gearresteerd en ondergebracht in interneringskampen. Het verhaal is bedacht door een scenario-schrijver. Maar is het volstrekt onrealistisch? Na 11 september mag je daaraan twijfelen. Want wie had gedacht dat het mogelijk was dat op basis van valse informatie een heel land naar de Middeleeuwen worden gebombardeerd (Irak) en de initiatiefnemer straffeloos rondlopen? Dat is de werkelijkheid waarin we leven.

Wilders heeft op twee plaatsen meegedaan aan de gemeenteraadsverkiezingen en gewonnen. Het Nationaal Front Frankrijk heeft zondag in de meeste gemeenten van Frankrijk meegedaan aan de gemeenteraadsverkiezingen en heeft massaal gewonnen.
Wilders liet zijn achterban scanderen: “Minder Marokkanen” en zei vervolgens: “Dat gaan we regelen.”
Hoe? Er wordt gespeeld in beleidskringen met allerlei ideeën: Nederlandse Marokkanen statenloos maken en hun paspoort ontnemen bij een misdrijf. Ondenkbaar? Als morgen een bomaanslag plaatsvindt in Amsterdam, moeten we niet vreemd opkijken als plotseling niet alleen Wilders, maar de belangrijkste politieke partijen dit idee gaan verdedigen. Het gevaar van extreem rechts in Europa is sluipend, maar daardoor niet minder gevaarlijk.

Sandew Hira
  1. sociale 7
  2. groep 6
  3. kinderen 6
  4. wilders 6
  5. etnische 6