Guatemala in beroering in aanloop naar verkiezingen

Ex-president Otto Pérez Molina tijdens zijn verhoor in de rechtszaal. (Beeld: Al Jazeera) De golf van politieke onrust die Guatemala in zijn greep heeft, overschaduwt de presidentsverkiezingen die morgen worden gehouden in het Midden-Amerikaanse land. Velen vrezen dat de nieuwe leider het deksel doet op het anti-corruptie offensief.

Ex-president Otto Pérez Molina heeft ook gisteren in de beklaagdenbank ontkend dat hij betrokken is bij een samenzwering ten nadele van de Staat. Volgens aanklagers heeft Molina de Staat voor miljoenen dollars benadeeld door steekpenningen aan te nemen van bedrijven die invoerrechten wilden ontduiken. Molina zei aan de rechter dat hij “10 tot 15 keer” het bedrag waarvoor hij wordt aangeklaagd, had kunnen opstrijken als hij de steekpenningen die de Mexicaanse drugsbaron Joaquin ‘El Chapo’ Guzman hem eens had aangeboden, had aanvaard.

“Het eerste dat ik wil ontkennen, is dat ik niet behoor tot ‘'La Linea’, zei Molina verwijzend naar het corruptieschandaal bij de douanediensten. De rechter moet nu beslissen of er genoeg aanwijzingen zijn om de voormalige president aan te klagen en als dat zo is of hij zijn proces in de gevangenis moet afwachten.

De tienduizenden demonstranten zagen hun eisen gedeeltelijk ingewilligd toen Molina zijn ontslag indiende om het rechtsproces van mogelijke fraude bij de douanediensten af te wachten. Hij heeft al enkele dagen in een militaire gevangenis doorgebracht. De demonstranten hadden ook gevraagd om uitstel van de verkiezingen, die volgens velen weinig alternatief biedt voor de oude garde.

Alejandro Maldonado (79) die in mei vicepresident werd, zal de rest van Molina’s termijn uitzitten. Een nieuw staatshoofd moet op 14 januari worden beëdigd. Het herstel van het vertrouwen in overheidsinstellingen ziet Maldonado als zijn voornaamste taak. "Ik heb de taak om een regering te kiezen die bestaat uit beproefde en betrouwbare, sterke mensen die geloven in onze instellingen," vertelde hij Al Jazeera. "Maar ik wil ook jongeren meenemen, sociale activisten om die generaties de kans te geven de toekomst op te bouwen."

Sommige critici hebben de kiezers opgeroepen om in zwarte rouwkleding naar de stembus te gaan, zich te onthouden van stem of blanco stembiljetten in te dienen. Op straat is het moeilijk om een campagne-poster te vinden die niet is beklad met beledigingen. “De mensen verwerpen dit politiek systeem, de maffia-overname van democratie. Ze vinden dat stemmen simpel is kiezen voor de volgende persoon die het land zal uitbuiten,” zegt Manfredo Marroquin, voorzitter van de invloedrijke maatschappelijke groep Citizen Action. “Ze verwerpen de democratie niet. Wat ze eisen is het opnieuw zetten, een anti-virus scan en beginnen met een schone lei.”

Manuel Baldizon, een 44-jarige rijke zakenman en politicus leidt met ongeveer 30% in de opiniepeilingen. Officieren van justitie beschuldigen zijn kandidaat vicepresident van drugshandel. Maar al een kandidaat geniet hij immuniteit van strafvervolging. Baldizon’s meest concurrerende rivalen zijn een cabaretier zonder politieke ervaring, een voormalige first lady en de dochter van een ex-dictator die wordt beschuldigd van genocide. Als geen van de kandidaten 14 tot 50% van de stemmen haalt, wordt er op 25 oktober een beslissingsverkiezing gehouden.

Volgens een VN-commissie wordt de Guatemalteekse politiek zwaar gefinancierd door drugshandelaren en andere criminele netwerken in ruil voor bescherming en gunsten. Mogelijk ziet Molina ook aanklachten tegen zich voor banden met criminele organisaties, naast het aanvaarden van steekpenningen en douanefraude. Hij wordt ook onderzocht op witwassen van geld.

Molina is eind 2011gekozen door zijn campagne om de criminaliteit en corruptie te bestrijden. De Guatemalteekse grondwet geeft hem geen recht om voor een tweede achtereenvolgende keer te dingen naar het presidentschap.

  1. molina 8
  2. president 3
  3. steekpenningen 3
  4. otto 2
  5. perez 2