Het SuriPopfestival is een muzikaal fenomeen waar in Suriname sinds de beginjaren

ANALYSE - Het SuriPopfestival is een muzikaal fenomeen waar in Suriname sinds de beginjaren tachtig van de vorige eeuw flink rekening mee gehouden wordt. De Stichting ter Bevordering van de Kunst en Kultuur in Suriname begon met een concept dat insloeg als een bom, maar dat de laatste jaren steeds meer kritiek krijgt. Heeft de organisatie vastgehouden aan haar visie en ontwikkeling gebracht? De meningen hierover zijn verdeeld. 

Tekst: Donovan Mijnals - beeld: dWT-archief

Wanneer een stel artistiek hoogbegaafde jonge mensen in de beginjaren tachtig de koppen bij elkaar steekt, is de hoofdgedachte om de gehele kunstwereld Suriname naar een hoger niveau op te krikken. "Kunstenaars als Jules Chin A Foeng waren al in een vroeg stadium erbij betrokken, vandaar dat de trofee naar hem vernoemd is", weet dirigent Eldridge Zaandam. De beginjaren zijn ambitieus. Op dat moment zijn in Suriname buitenlandse pop en latin songs uitermate populair, maar eigen producties op dat gebied zijn schaars. Muziekpedagoog Marcel Balsemhof vertelt dat in het begin het vooral bestaande bands waren, die een inzending deden. De liedjes waren nagenoeg af wanneer ze de organisatie bereikten, terwijl de deelnemende songwriters meer zeggenschap hadden op de begeleiding.

Beide musici spreken nadrukkelijk van songwriters in plaats van componisten, zoals de organisatie dat wel doet. Het tweetal voelt zich net als haast iedere Surinamer betrokken bij het festival. Ze hebben er in verschillende hoedanigheden een bijdrage aan geleverd. "Als het een componistenfestival was, dan zou de uitslag bepaald moeten worden door te letten op de kwaliteit van de compositie", motiveert Balsemhof. Maar daarnaast, ook als het een songwritersfestival is, zijn de criteria om te winnen nog onduidelijk.



Powl Ameerali wordt beschouwd als één van de sterren van SuriPop. Vooral in de beginjaren genoot de zanger uitermate veel populariteit en was hij op elke editie te bewonderen.

"Gaat het om de kwaliteit of de populariteit van het lied? Het antwoord zal bepalen wie er in de jury plaatsneemt. Voor de kwaliteitsmeting dien je mensen in te zetten die onder andere op de compositie, de melodielijn, de akkoorden en de totale compositie letten. Gaat het om populariteitsmeting, hoeft de jury niet per se muziekdeskundig te zijn." Volgens de muziekpedagoog is ook de benaming 'arrangeur' niet correct gebruikt. Een betere benaming is medecomponist. Een arrangeur komt namelijk pas in beeld als een reeds bestaand product naar zijn inzichten wordt bewerkt. "Als aan een nieuw werk nog vorm gegeven moet worden, is het geen arrangement, maar een compositie."

Liedschrijvers of tekstdichters Collega Zaandam wil het evenement eigenlijk niet eens een songwritersfestival noemen. "Het zijn tekstdichters en dat is niet hetzelfde als een liedschrijver." In mindere mate dan een componist, moet namelijk ook een liedschrijver weten hoe melodieën op te bouwen. Daarnaast bespelen in het buitenland de singer/songwriters altijd een akkoordinstrument. Nu kloppen volgens Zaandam veelal de inzendingen aanvankelijk niet en is het vaak de zogenoemde arrangeur die ervoor zorgt dat het nummer muzikaal in orde komt.

Ook hij vindt daarom dat bij SuriPop er liever gesproken kan worden van medecomponist. "Je moet componist zijn om arrangeur te zijn. Eén van de basisprincipes van compositietechniek is het leren arrangeren van vierstemmigheid: sopraan, alt, tenor, bas. Daar zijn er een aantal basisregels voor. Als je niet eens weet wat regel één is, dan vind ik niet dat je jezelf componist mag noemen."

Ontwikkeling Waarin Balsemhof en Zaandam fundamenteel met elkaar van mening verschillen, is of er vooruitgang geboekt is in de afgelopen tien jaar. "We zijn ver achter geraakt op de ontwikkelingen in de rest van de wereld", stelt Zaandam. Hoewel het gevoel in de tachtiger jaren een eigen identiteit uitademde, was het van internationaal allure. Zaandam vindt bovendien dat het allemaal teveel als computermuziek klinkt. In tegenstelling tot vroeger, worden de instrumenten voor het festival vaak niet live opgenomen. Balsemhof is niet per definitie tegen die ontwikkelingen. "Een stijgende lijn opmerken, hangt af van wie luistert", houdt hij zich enigszins op de vlakte. Hij kiest zijn woorden voorzichtig, omdat hij wil voorkomen dat jonge opkomende muzikanten ontmoedigd raken door uitspraken van een veteraan als hij. "Ik kan wel zeggen dat er geluidstechnisch is verbeterd als ik luister naar wat toen gebracht werd."

Toch blijkt dat er vooral muziektheoretisch meer uit de songs gehaald zou kunnen worden. Op dat punt lijken de beide musici elkaar weer te kunnen vinden. Zaandam durft het voor SuriPop XVIII en XIX wel scherper te stellen. "Ik vind Ernesto van Dal een hele goede pianist, maar dat maakt nog geen goede producer van hem. Als onder meer een heleboel dingen die als lichtelijk plagiaat overkomen de hamer van de producer passeren, baart dat me zorgen over zijn kwaliteiten. In 2014 was het met Hori Mi, Brasa mi van Enashu Lie A Kwie al gebeurd en nu weer met Dren Lobi van Tashana Losche."

Scholing Om het niveau van SuriPop hogerop te tillen, ziet Balsemhof, die daar onderdirecteur is, een samenwerking met het Conservatorium van Suriname wel zitten. "We moeten meenemen dat mensen zich muzikaal moeten scholen." Er is onomstotelijk al een connectie met het onderwijsinstituut. Het winnende nummer van SuriPop XVII werd door twee studenten van het conservatorium vertolkt en sindsdien zijn studenten ook op andere manieren aan het festival verbonden. Beide organisaties zouden voor een succesvolle samenwerking gemeenschappelijke doelen moeten identificeren om van daaruit uit te bouwen. "We willen geen eiland zijn. We willen onderwijs aanbieden dat aansluit op de behoeften van de gemeenschap."

Vinger uit de pap Over de kwaliteit van de muziek bij de SuriPop-competitie kunnen verschillende mensen hun mening laten schijnen; en daarover valt niet te twisten. Toch kan uit de constatering dat de Stichting ter Bevordering van de Kunst en Kultuur in Suriname zich al 34 jaar alleen richt op een aspect van één vorm van podiumkunst, maar één conclusie getrokken worden: de organisatie schiet ernstig tekort in het naleven van de initiële missie die bovendien in hun naam verankerd ligt. En of met het festival de muzieksector in Suriname tot grotere hoogten 'bevorderd' wordt, is nog maar de vraag. Een blik op de afspeellijsten bij radiostations toont in ieder geval een scala aan werken van lokale liedschrijvers. Hun stijl wijkt over het algemeen sterk af van wat om de twee jaar de selectie van de organisatie voor het festival haalt. Daaruit valt te deduceren dat de stichting nagenoeg geen invloed uitoefent op de hedendaagse muzieksector. 

  1. suriname 7
  2. zaandam 7
  3. suripop 6
  4. organisatie 5
  5. balsemhof 5