Sranan Sabiman : Bioscopen van weleer

THALIA

Thalia in 1850
– Het gebouw van toneelgenootschap Thalia –

Thalia is een Surinaams toneelgenootschap en theater in Paramaribo. Het genootschap werd op 27 april 1837 opgericht.

Daarmee is het het oudste toneelgenootschap van de Caraïben.

In december 1837 werd voor 846 gulden het terrein tussen de Gravenstraat en de Dr. J. F. Nassylaan 4 (toen nog Wagenwegstraat genoemd) gekocht en op 9 juni 1838 werd door voorzitter N. G. Vlier de eerste steen gelegd voor het eigen theater.

De geschiedenis van Thalia

De stadsarchitect van Paramaribo, Johan August Voigt, die ook het torentje aan het Gouvernementsplein ontwierp, maakte het ontwerp voor de nieuwe schouwburg.

De werklui, onder wie scheepstimmerlieden, waren begin 1840 gereed. De zaal bood toen plaats aan 700 personen.

Op 20 januari 1840 ging de allereerste Thalia-voorstelling in première, met op het programma twee toneelstukken: 'De Oost-Indiëvaarder' van C. Arresto en 'Het kamertje van het waschmeisje'. De voorstellingen die in de jaren daarop volgden waren gebaseerd op succesvolle toneelstukken uit Europa.

De repertoirekeuze was voornamelijk klassiek en weinig vernieuwend, het publiek wit of lichtgekleurd. Kinderen en slaven waren niet welkom.

Thalia is het het oudste toneelgenootschap van de Caraïben

In de periode 1853-1880 benadeelden de stijgende onderhoudskosten van het theater de artistieke prestaties van de toneelgroep. Aan het eind van de 19e eeuw leidden fricties over de te volgen koers tot een 'tooneelstrijd', waarbij bestuursleden met elkaar op de vuist gingen.

Door gebrek aan financiële middelen zag het bestuur zich genoodzaakt het theater in gebruik te geven aan andere toneelgezelschappen. Het gebouw was in trek vanwege zijn uitzonderlijk grote achtertoneel en ruime bezoekerscapaciteit.

Het toneelgenootschap Thalia zou in de hele 20e eeuw een constante factor blijven, zij het toch nooit meer in die mate als het het Surinaamse toneelleven in de 19e eeuw beheerst had. Na 1950 dekoloniseerde Thalia.

De samenstelling van het publiek werd steeds breder en het repertoire Surinaamser. Een bijzondere opvoering was in 1956, ‘Watra Mama’, een bewerking in het Surinaams-Nederlands door Albert Helman van een Engelstalig stuk. Vanaf 1972 trad het Doe Theater van Thea Doelwijt en Henk Tjon regelmatig op.

Vervolgens raakte het toneelgebouw zo in verval dat men overwoog het af te breken. Het duurde vijftien jaar voordat er weer met regelmaat gespeeld kon worden en de laatste decennia van de eeuw werd het genootschap vooral een beheersstructuur waarbinnen ad-hocproducties tot stand kwamen.

In 2011 werd het gebouw volledig gerenoveerd

In 2011 werd het gebouw van Thalia ten slotte gerenoveerd en aan de eisen van deze tijd aangepast. Er werd een nieuw dak geplaatst op de grote zaal en de kleedkamers van het theater. Het huidige gebouw biedt plaats aan 500 bezoekers: de theaterzaal beschikt over 360 stoelen, het balkon heeft 140 zitplaatsen.

Toneelgenootschap Thalia vierde op 27 april 2012 zijn 175-jarig bestaan met de opera fatu DORO van de Surinaamse theatermaakster Alida Neslo.

TOWER

Bioscoop Tower in 1955
– Gebouwd in art-deco-stijl in 1948 –

Bioscoop Tower was een bioscoop aan Heerenstraat 50 in Paramaribo (Suriname) die bestond tussen 1948 en 1998.

Het gebouw was geïnspireerd op de Amerikaanse art deco. Met een lengte van 45 meter en een breedte van 13,5 meter bood het plaats aan 760 bezoekers.

Voor de luchtverversing waren er twee blowers geïnstalleerd, die in verbinding stonden met een speciale inrichting tussen dak en plafond. De bioscoop had één zaal die zich bevond op de eerste verdieping.

De geschiedenis van Tower

Het bioscooptheater Tower werd in juni 1948 geopend. Het werd gebouwd in opdracht van de familie De la Fuente. Op de plaats waar het pand verrees, stond eerder het redactiekantoor van De West.

Het ontwerp van de Nederlandse Maatschappij voor Havenwerken werd uitgevoerd door H. Welles, waarbij het technisch toezicht werd gedaan door Wilem Eduard Sniphout (1890-1972). Het gebouw werd geheel opgetrokken uit gewapend beton.

De Tower was niet de eerste plek waar in Suriname films vertoond werden. In 1898 werden er al films getoond in een huis op de hoek van de Watermolenstraat en de Heerenstraat. In 1899 werden er ook films vertoond in theater Thalia.

In 1912 kwamen er nog eens drie plekken bij: Theater Sheurlen, de Cinema Pathé Frères (die in 1913 verhuisde naar de Domineestraat en daar Bioscoop Bellevue zou heten) en de Hollands-Amerikaanse Bioscoop. In 1937 werd Luxor geopend ter vervanging van de eerdere bioscoop Cinema Elisa.

Bioscoop Tower werkte veel samen met Bioscoop Bellevue

Op 1 januari 1974 werd de Bioscoop Tower, samen met onder meer Bioscoop Bellevue, verkocht aan een buitenlandse maatschappij genaamd National Films, Trinidad Ltd. In 1978 bleek de Tower in slechte staat, had last van ongedierte en draaide films die vaak in slechte staat verkeerden door veelvuldig gebruik.

In 1998 sloot de bioscoop zijn deuren. De verzekeringsmaatschappij die zetelde in het gebouw ernaast, kocht het pand als uitbreiding van zijn kantoorruimte. De oorspronkelijke voorgevel werd hierbij aangepast.

LUXOR

Cinema Luxor in 1950
– Opgericht door Karamat Ali / Sivaplein –

Cinema Luxor was een bioscoop aan de Zwartenhovenbrugstraat, bij het Sivaplein in Paramaribo, Suriname.

Het bestond tussen 1937 en 2002 en was eigendom van de gebroeders Karamat Ali (Jozef, Rahmat, Asgar, Izak, Amin en Hanif).

Het honderd jaar oude gebouw werd uiteindelijk gesloopt omdat het te vervallen was.

Bron : Wikipedia / online archieven


— UW MENING —

Heeft u nog herinneringen aan de bioscopen?