Sranan Sabiman : Peter Nagel

Peter Jacobus Nagel (Amsterdam, 15 maart 1921 - Delden, 20 januari 1997) was een Nederlands architect, die veel modernistische gebouwen in Suriname heeft ontworpen.

In de periode 1951 tot 1970 had Nagel een kantoor had gevestigd in Paramaribo van waaruit hij werkte.

Biografie

Peter Jacobus Nagel werd geboren op een boerderij in de Watergraafsmeer in de gemeente Amsterdam.

In 1927 verhuisde het gezin naar Maarssen, vanwaaruit hij de Christelijke hbs in Utrecht bezocht. Daar slaagde hij in 1938 voor het eindexamen en schreef zich vervolgens in voor weg- en waterbouwkunde aan de Technische Hogeschool in Delft en werd lid van de studentenvereniging SSR.

De Nederlander Nagel ontwierp het moderne Paramaribo

De ingenieur Nagel, volgde naast de vakken Civiele Techniek ook college bij Bouwkunde, omdat hij veel belangstelling had voor zowel Griekse als moderne architectuur.

Met de uitbraak van de Tweede Wereldoorlog veranderde er echter veel voor de studenten, tijdens de eerste jaren van de bezetting konden ze hun studie nog voortzetten maar op den duur werden er steeds meer beperkingen opgelegd door de bezetter.

Na de liquidatie van generaal Hendrik Seyffardt werden er in Nederland als represailles razzia's op universiteiten en hogescholen gehouden.

Ook in Delft werden tijdens een goedbezocht hoorcollege 215 studenten afgevoerd, Peter was aanwezig maar behoorde tot de groep studenten die mocht vertrekken.

De moord en razzia's waren de directe aanleiding voor hem om onder te duiken en - net als vele studenten die de loyaliteitsverklaring aan de Duitsers - niet te ondertekenen.

Na de bevrijding was de studentenmaatschappij ontwricht, doordat veel studenten waren omgekomen in het verzet of concentratiekampen en er veel nieuwe eerstejaarsstudenten begonnen.

De Surinaamsche Bank
– architect : Peter Nagel –

Nagel kreeg 23 studenten onder zijn hoede terwijl hij aan zijn afstudeeropdrachten werkte, op 18 juni 1946 ontving hij zijn bul.

De door de oorlog opgelopen vertraging belette hem om nog enkele jaren bouwkunde te studeren.

Werk

Na het behalen van zijn titel vertrok Nagel voor een verblijf van enkele jaren op Aruba, waar zijn broer Jan Nagel, met compagnon Folkert Loonstra, de "Bouwmaatschappij Aruba" (BMA) had opgericht.

In vier jaar tijd groeide het bedrijf uit tot de grootste bouwonderneming van Aruba, met bijna 300 mensen in dienst. De bouwactiviteiten vonden plaats op de gehele Nederlandse Antillen. Jan en Folkert overwogen de maatschappij uit te breiden naar Suriname, waar Peter als toekomstig directeur was voorzien.

Nagel was in het begin niet welkom in Paramaribo

Peter wilde na vijf jaar op Aruba graag zijn vleugels verder uitslaan en in december 1950 vertrok hij voor het eerst naar Suriname om de mogelijkheden van een vestiging te onderzoeken. Dit bleek meer voeten in de aarde te hebben dan verwacht, maar in Suriname had men wel behoefte aan een architect.

Suriname

In 1951 vestigde Peter Nagel zich in Paramaribo en kreeg al snel de vergunning om een eigen architectenbureau op te richten in de Nederlandse kolonie.

In een tijd waarin veel gebouwen werden gerealiseerd, introduceerde hij het modernisme in Suriname.

Doordat hij opdracht kreeg voor veel publieke- en bedrijfsgebouwen wist hij zijn stempel op de stad te drukken met veel moderne en beeldbepalende gebouwen in Suriname.

Ir. Peter Nagel kreeg in december 1951 toestemming voor de vestiging van een ingenieurs- en architectenbureau in Suriname. Kort na de bekendmaking kwamen zijn vrouw Maria en drie dochters over uit Aruba, in Suriname zouden nog twee zonen en een dochter worden geboren.

De Overzeese Gas- en Elektriciteitsmaatschappij
– architect : Peter Nagel –

Een maand daarvoor had hij al opdracht gekregen om binnen drie maanden een ontwerp te maken voor een nieuw voetbalstadion. Hij kreeg in januari hulp van de ervaren tekenaar, de heer Aron, een Surinamer die op Aruba bij de bouwmaatschappij van Nagel had gewerkt en terugkeerde naar zijn geboorteland.

Mede dankzij deze hulp rondde hij tegen de verwachtingen in, het schetsplan op tijd af wat hem veel waardering en nieuwe opdrachten opleverde.

In eerste instantie werkte Peter Nagel vanuit huis, na lang zoeken kon eind 1952 een kantoor aan de Gravenstraat 50 worden betrokken.

Het personeel werd uitgebreid, onder leiding van Aron stonden vervolgens twee leerling-tekenaars en Peter Nagel ging op zoek naar een bouwkundige.

Het architectenbureau verhuisde naar de bovenverdieping van het pand aan de Gravenstraat, maar door ongelukkige omstandigheden konden de bouwkundigen maar kort actief zijn in Suriname en moest Peter Nagel meerdere keren op zoek naar vervangers.

Door uitbreiding van de OGEM moest het kantoor opnieuw verhuizen in 1959, op dat moment waren er tien mensen werkzaam in het bureau.

Het (nieuwe) hoofdpostkantoor
– architect : Peter Nagel –

Nadat de eerste dochter voor studie naar Nederland was verhuisd en omdat het lange verblijf in de tropen een aanslag hadden gedaan op de gezondheid van Nagel, verhuisde het gezin in 1963 terug naar Nederland.

Begin 1964 richtte hij het tweede N.V. Ingenieurs- en Architectenbureau ir. P.J. Nagel op. Vriend en oud-collega uit Aruba, Frans van Drimmelen, leidde het bureau in Nederland als bouwkundige tijdens de reizen van Peter Nagel naar Suriname, waar hij nog steeds bouwprojecten begeleidde.

Na zijn tropenjaren keerde Nagel terug naar Nederland

Tot 1970 reisde hij nog regelmatig voor meerdere weken naar Suriname om aan ontwerpen te werken. Het bureau in Paramaribo werd overgenomen door ir. Edward Morroy en in 1970 ging ook het bedrijf in Nederland over in andere handen.

Tot zijn pensioen in 1981 werkte hij in andere functies in Nederland, onder andere als directeur/coördinator van het consortium dat het Kurhaus in Scheveningen verbouwde.

Gebouwen

De onderstaande selectie van openbare en commerciële gebouwen ontworpen door ir. P.J. Nagel is bij lange na niet compleet.

Naast deze bekende gebouwen ontwierp hij ook nog veel woonhuizen, sportaccommodaties en uiteenlopende kleinere projecten in Suriname.

Bron : Wikipedia / online archieven


— UW MENING —

Wist u dat de meeste moderne gebouwen door Nagel ontworpen zijn?