Sranan Sabiman : de Sergeantencoup

De Sergeantencoup is de staatsgreep in Suriname die Desi Bouterse en Roy Horb met 14 collega-sergeanten - de "Groep van 16" genoemd - pleegden op 25 februari 1980.

In de jaren na de onafhankelijkheid van Suriname heerste er ontevredenheid over de regering van premier Henck Arron. Desi Bouterse werd in 1979 door Roy Horb gevraagd voorzitter te worden van een nieuwe militaire vakbond.

Van de legerleiding mochten militairen echter geen vakbond oprichten. Later vroeg Horb aan Bouterse om de leiding op zich te nemen van een uit te voeren staatsgreep.

Aanslag op het Hoofdbureau van Politie

De vlam sloeg in de pan toen drie sergeants op verdenking van insubordinatie werden gearresteerd en vastgezet in het Hoofdbureau van Politie; zij konden zware straffen tegemoetzien, maar zover kwam het niet.

Op de vroege ochtend van maandag 25 februari 1980 werd de Memre Boekoe-kazerne ingenomen door opstandige militairen onder leiding van Bouterse. Daarna begonnen beschietingen van het Hoofdbureau van Politie.

voorpagina De Ware Tijd
– 25 februari 1980 –

President Ferrier droeg via zijn adjudant telefonisch de vechtende partijen op om het schieten te staken en de sergeanten namen de macht over in Suriname.

Het tweede kabinet van premier Arron werd beschuldigd van corruptie en afgezet. Politici en adviseurs van de regering zoals Arron en Frank Essed werden gevangengezet.

Op 15 maart 1980 werd Henk Chin A Sen premier van Suriname en er werd een links kabinet gevormd waarin ook leden van de Nationale Militaire Raad (NMR) zitting hadden.

voorpagina Vrije Stem
– 3 december 1982 –

Er waren geruchten dat de Nederlandse kolonel Hans Valk, militair attaché bij de Nederlandse Ambassade in Paramaribo, betrokken was bij de Sergeantencoup.

Zo zou hij het document Zwarte Tulp, een soort blauwdruk voor hoe een staatsgreep uit te voeren in Suriname, in handen van de coupplegers hebben gespeeld.

Hoewel het nooit bewezen is, zei president Venetiaan in december 2002 over deze staatsgreep:

Alles is gedaan vanuit een kleine achterkamer in Nederland.

Het geheel is gecoördineerd door een zekere Valk.

— Ronald Venetiaan
(ex-president Suriname)

Vanwege een getuigenbeschermingsprogramma blijven de Nederlandse archieven op dit punt gesloten tot 2060.

Er gaan wel steeds vaker stemmen op om de beveiliging vroegtijdig op te heffen en de dossiers te openbaren.

Tegencoups

Op de gewelddadige eerste coup volgde later nog drie pogingen tot tegencoups die allemaal mislukten.

  1. 30 april 1980 door Fred Ormskerk
  2. 15 maart 1981 door Wilfred Hawker
  3. 11 maart 1982 door Surendre Rambocus

De groep van 16

De "Groep van 16" sergeanten bestond uit de volgende personen:

  1. Paul Bhagwandas (overleden 1996)
  2. Desi Bouterse
  3. Benny Brondenstein
  4. Steven Dendoe
  5. Roy Esajas (overleden 2012)
  6. Ernst Gefferie
  7. Arthy Gorré (overleden 2018)
  8. John Hardjoprajitno
  9. Wilfred Hawker (geëxecuteerd 1982)
  10. Roy Horb (in 1983 onder verdachte omstandigheden overleden)
  11. Ewoud Leeflang (overleden)
  12. Guno Mahadew (overleden)
  13. John Nelom (overleden)
  14. Roy Tolud (verdwenen in 1999)
  15. Ruben Rozendaal (overleden 2017)
  16. Marcel Zeeuw (overleden 2015)

Bron : Wikipedia / online archieven


— UW MENING —

Moet de staatsgreep van Bouterse (weer) een vrije dag worden?